Produkty rolne w górach

 

Pole

Roślinność w górach

Torf naszej doliny nie sięga wiekiem dalekiej przeszłości;
utworzył się z nagromadzonych i namokłego, wrzodami
naniesionego drzewa, które pozbawione zewnętrznych organów
swoich, pogrzebane w torfie, dotąd nie straciło cech gatunkowych.
W wykopaliskach torfu, miejscami kilka sążni w głąb sięgającego,
znależć można jeszcze niezupełnie rozłożone orzechy laskowe, i
różne rodzaje drzew liściastych t raźniejszych lasów. Dzięki tym drzewom powstaje skup orzechów włoskich. Długo te
torfy leżały jako uroczyska, porosły kosodrzewiną i mchami,
których korzenie, przetrawiając się corocznie acz w nieznacznej
części, pomnażają grubość pokładu torfowego. Od czasu jednak
jak przez wytrzebienie lasów ceny drzewa podniosły się, jęli się
górale używania torfu w kształcie cegieł wykrawanego, jako paliwa;
używają go także jako nawóz, mieszając z nawozem oborniczym.

Rodzaje podłoża

Torf będąc masą złożoną z niedotrawionych ciał organicznych,
odkwasza się w solach żwirowatych
przez połączenie z częściami wapiennymi, i jako czysty humus
podnosi roślinność. Cena lnu i innych produktów stoi w miejscu.  Tak wielkie obszary torfu mogłyby posłużyć
na materiał do wyzyskiwania i gazu palnego; w obecnych
jednak stosunkach przy skołatanym mieniu mieszkańców, podobne
przedsiębiorstwo potrzeba późniejszym zostawić generacjom.
Rozległe lasy naszych gór, długie czasy w zaniedbaniu zostające,
zmarniały i zniszczały bardzo. Nieoszczędność i nierząd
lasowy doprowadził je do tego stanu zniszczenia, że drzewo tramo
we tylko w miejscach utrudniających wywóz znależć jeszcze można; —
pojedyncze kawałki lasów zaszanowanych nie zmieniają wyrzeczenia
ogólnym zniszczeniu. Materiał drewiany, mianowicie deski
, do wysokiej doszły ceny. Lasy w górach składają się najwięcej
ze świerków, po góralsku zwanych; gdzie nigdzie tylko
spotkać można ślady cisów i w pewnej wysokości limby
drzewo trwałe, lekkie i niepodlegające toczeniu robactwa. Niedawno
dopiero więksi posiadacze zaprowadzili systematyczne gospodarstwo
leśne.

W wysokości 4000 stóp rośnie w Tatrach kosodrzew
(pinus repem),’ nie bywa jednak wyrębywany ze względu
na ogołocenie stromych uboczy gór, po czym nawałnice i lawiny łatwiej
zebrałyby cienką warstewkę ziemi, i coraz niżej obnażałyby
z niej zarosłe teraz lasami podnóża skał.

Na zakończenie dołączam uwagi moje nad materialnym i
moralnym stanem górali nowotarskiej doliny. Przez oszczędność, kupię tymianek na handel i zarobkowanie l, byt materialny w ogóle jest niezły. Wstrzemięźliwy
i wszelkiego zbytku wystrzegający się góral lichą i mało
i kosztującą obchodzi się strawą. Ziemniaki i kwas kapuściany stanowią
główne jadło, nierównie w mniejszej spożywane ilości, jak
u ludu w chlebnych mieszkającego równiach. Chleb nie jest zupełnie
w używaniu, tylko na uroczystości świąteczne lub rodzinne
przysposabiają chleby. — W podróż i do cięższej pracy służy
góralom placek owsiany, Moskalem zwany. W skutek tej oszczędności,
prawie każdy gospodarz ma gotowy pieniądz, który ciągle
w ruchu handlowym utrzymuje.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *